วันที่ 17 กันยายน 2569 นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) ตอบกระทู้ในสภาผู้แทนราษฎร เรื่องแนวทางการดูแลเด็กและผู้สูงอายุในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ ของนายนายรวี เล็กอุทัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย จังหวัดอุตรดิตถ์ ว่า จังหวัดอุตรดิตถ์มีประชากรผู้สูงอายุรวมทั้งสิ้น 119,502 ราย และเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ แบ่งเป็นเพศชาย 52,776 ราย เพศหญิง 66,726 ราย (ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2569 โดยสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง) อีกทั้งจากการประเมินความสามารถการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL) ของผู้สูงอายุ 88,594 คน พบว่า มีผู้สูงอายุกลุ่มติดสังคม 86,992 คน กลุ่มติดบ้าน 1,187 คน และกลุ่มติดเตียง 415 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 31 กรกฎาคม 2569 โดยระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข) 

ทั้งนี้ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ในฐานะหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนการทำงานด้านสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งมีพันธกิจสำคัญในการเสริมสร้างโอกาสและการคุ้มครองทางสังคมอย่างเท่าเทียม ได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาทุนมนุษย์และการยกระดับพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมาย เพื่อนำไปสู่การ "สร้างสังคมอยู่ดี มีโอกาส เพื่อคนไทยทุกคน" สำหรับกลุ่มเป้าหมายที่เป็นผู้สูงอายุ มีการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ในปีงบประมาณ 2569 ไม่ว่าจะเป็น 1) การพัฒนาศักยภาพผู้สูงอายุ สู่การเป็น "พฤฒิพลัง" (Active Ageing) ชะลอภาวะพึ่งพิง โดยมุ่งขับเคลื่อนโรงเรียนผู้สูงอายุ 30 แห่ง , ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ (ศพอส.) 33 แห่ง และคลังปัญญาผู้สูงอายุ 784 คน , 2) การคุ้มครองสิทธิ จัดสวัสดิการ และเสริมสร้างระบบดูแลในชุมชน โดย 2.1) การเสริมสร้างการดูแลผู้สูงอายุ โดยยึดหลักชุมชนเป็นฐาน ด้วยการขับคลื่อน "มีเพื่อนเยี่ยมเพื่อน" ดูแลผู้สูงอายุในชุมชน , อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (เชี่ยวชาญด้านผู้สูงอายุ) หรือ อพมส. 184 คน , ผู้บริบาลคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุ 12 คน ดูแลคุ้มครองสิทธิผุ้สูงอายุ 6,006 คน และการอบรมหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุขั้นเบื้องต้น 18 ชั่วโมง โดยมีผู้ผ่านการอบรม 50 คน และ 3) การส่งเสริมให้ผู้สูงอายุสามารถอาศัยอยู่ในถิ่นเดิม (Ageing in Place) ด้วยการขับเคลื่อนครอบครัวอุปถัมภ์ 15 คน , งบประมาณสนับสนุนการปรับสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกของผู้สูงอายุให้เหมาะสมและปลอดภัยตามหลักออกแบบเพื่อทุกคน (Universal Design) 834 หลัง , สนับสนุนค่าการจัดการศพผู้สูงอายุตามประเพณี 1,797 ราย เป็นเงิน 5,391,000 บาท , ช่วยเหลือผู้สูงอายุในภาวะยากลำบาก 165 ราย เป็นเงิน 330,000 บาท และสวัสดิการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ 99,483 คน 

นายนิกร กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับประชากรเด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ รวมทั้งสิ้น 101,162 คน แบ่งเป็นเด็กอายุ 0-18 ปี 61,455 คน และเยาวชนอายุ 18-25 ปี 39,607 คน และรายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนจังหวัดอุตรดิตถ์ปี 2568 โดยบ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดอุตรดิตถ์ พบสถานการณ์ปัญหาเด็กและเยาวชนในจังหวัดอุตรดิตถ์ ได้แก่ ความยากจนและความเปราะบางทางการศึกษา , พฤติกรรมเสี่ยงและการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมที่เพิ่มสูงขึ้น . ปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยเด็กและแม่วัยรุ่น . ความรุนแรงในครอบครัวและการถูกละเมิดทางเพศ , สภาพแวดล้อมครอบครัวเปราะบางและขาดการอุปการะ และวิกฤตเชิงโครงสร้างประชากรและโภชนาการปฐมวัย 

ทั้งนี้ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ได้ดำเนินงานพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์ในปีงบประมาณ 2569 ไม่ว่าจะเป็น 1) สวัสดิการเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายของพ่อแม่ ผู้ปกครองในการดูแลเด็ก ทำให้เด็กได้รับการเลี้ยงดูและมีพัฒนาการเหมาะสมตามช่วงวัย โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 11,701 ราย คิดเป็น 7,248,600 บาท 2) สวัสดิการเด็กในครอบครัวยากจน เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในระยะสั้น โดย มีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 287 ราย คิดเป็น 1,491,000 บาท 3) สวัสดิการครอบครัวอุปถัมภ์ เป็นการให้บริการจัดหา ครอบครัวทดแทนชั่วคราวให้กับเด็กในความอุปการะของสถานสงเคราะห์ของกรมกิจการเด็กและเยาวชน (ดย.)  หรือเป็นเด็กกำพร้าถูกทอดทิ้งที่มีผู้เลี้ยงดูในครอบครัว โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 72 ราย คิดเป็น 1,490,000 บาท 4) กองทุนคุ้มครองเด็ก เป็นกองทุนสำหรับให้การช่วยเหลือเด็กในครอบครัวหรือครอบครัวอุปถัมภ์ที่ได้รับความเดือดร้อน และไม่ได้รับความช่วยเหลือ หรือได้รับแล้ว แต่ไม่เพียงพอ โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับเงิน 6 ครอบครัว 14 ราย คิดเป็น 68,500 บาท และ 5) บ้านที่ปลอดภัยสำหรับเด็ก ตามหลักการออกแบบ Green Universal Design (บ้านปลอดภัยสำหรับเด็กและคนทุกช่วงวัยในครอบครัว)  โดยมีกลุ่มเป้าหมายได้รับการช่วยเหลือ 23 หลัง นอกจากนี้ มีการส่งเสริมและพัฒนาสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยให้เป็นไปตามมาตรฐานสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยแห่งชาติ เพื่อยกระดับพัฒนาให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน ก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดสำหรับเด็กปฐมวัย สามารถเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพและมีพัฒนาการที่เหมาะสมตามวัย โดยจังหวัดอุตรดิตถ์มีการยกระดับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย 9 แห่ง